fbpx
 

Motoriek kinderen

Alles over motorische ontwikkeling

Interessante JOGG aanpak in Zevenaar

Gemeente Zevenaar zet zich structureel in om de gezondheid van haar jongere inwoners te verbeteren. Daarin werd geconstateerd dat er met hun aanpak vooral ingezet werd op preventie van overgewicht en bewegingsarmoede. Betrokkenen verwachten grote stappen te maken richting een gezonde jeugd door het vroegtijdig signaleren van achterstanden. Hiervoor is een goede samenwerking met verschillende partijen van belang. Daarmee slaat de gemeente Zevenaar een nieuwe weg in, waarin de MQ Scan een plek zal krijgen.

 

Wij stelden David Zweekhorst (Regisseur JOGG / Coördinator Sport  & Onderwijs Gemeente Zevenaar) enkele vragen om een beter beeld te verkrijgen van de plannen die er liggen en hoe dat uitgerold zal worden.

Wat is de voornaamste reden geweest om inzicht te verkrijgen in de opgedane conclusies?

In de gemeente Zevenaar werken wij, net als in veel andere gemeenten, met de aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Met JOGG streeft de gemeente naar een samenleving waarin alle kinderen en jongeren wonen, leren, recreëren en werken in een gezonde omgeving, met structureel aandacht voor een gezonde leefstijl in het algemeen en voor een gezond gewicht in het bijzonder. Onze aanpak richt zich veelal op preventieve interventies rondom de leefomgeving van kinderen; op school, de kinderopvang, de buurt en het gezin.

 

Ondanks deze preventieve inzet, waarbij we als doel hebben om gezondheidsachterstanden te voorkomen, zullen er altijd kinderen zijn die tóch te maken krijgen met overgewicht of een motorische achterstand. Dit kan ontstaan door uiteenlopende oorzaken. We willen deze groep kinderen graag in een zo vroeg mogelijk stadium hulp bieden. Daarvoor is tijdige signalering van belang, zodat een beginnend probleem niet uitgroeit tot een groot probleem. Daarom gaan we de motorische vaardigheid en de BMI jaarlijks meten op de basisscholen in Zevenaar.

Wat waren  jullie conclusies / constateringen m.b.t. het bevorderen van de gezondheid onder kinderen?

De laatste jaren is de motoriek van kinderen achteruit gegaan en zijn ze minder gaan bewegen. Om deze negatieve trend te doen kantelen, willen we allereerst inzicht krijgen in de motorische ontwikkeling van de kinderen. Voor bijna alle vakken op school wordt de ontwikkeling bijgehouden door middel van testen. Maar waarom voor de motoriek niet, is dat minder belangrijk? Nee, maar scholen moeten al zoveel. Om de motorische ontwikkeling toch een belangrijke rol in te laten nemen binnen de school, faciliteren wij als gemeente het gebruik van de MQ Scan, komen wij de testen afnemen tijdens de reguliere gymlessen en zorgen wij ervoor dat er een goed vervolgtraject is, dat is afgestemd met verschillende partijen.

 

Daarnaast constateerden wij dat kinderen tijdens hun basisschooltijd ‘maar’ twee keer bij een schoolarts komen. Op die momenten wordt o.a. hun lengte en gewicht gemeten wat resulteert in de berekening van de BMI. Dit is in groep 2 en in groep 7. In de tussentijd groeit het kind erg veel, zo kan er ook overgewicht ontstaan. Oók hier geldt dat we het belangrijk vinden dat er vroegtijdig gesignaleerd wordt.

Wat of hoe gaan  jullie het structureel anders doen m.b.t. jullie aanpak / beleid?                                                                              

We gaan ons naast collectieve preventie meer focussen op vroegtijdige signalering. Wanneer de school en de gemeente opvallende resultaten constateren, worden er vervolgstappen ondernomen.

Hoe gaat de nieuwe aanpak zo praktisch werken?

Bij aanvang van dit nieuwe schooljaar wordt gestart met de eerste school, waarbij we de MQ Scan zullen afnemen en de BMI gaan meten. Vervolgens willen we dit over de andere scholen in de gemeente gaan uitrollen. Wat we vooral belangrijk vinden, is dat er écht wat gedaan wordt met de resultaten die voortkomen uit de testen en dat het van toegevoegde waarde is voor scholen, gemeente en vooral de kinderen. Om de testen goed te organiseren en om rollen en taken te verdelen, is een enthousiaste werkgroep ontstaan. In deze werkgroep zijn verschillende partijen vertegenwoordigd die een rol zullen innemen in het traject. De werkgroep bestaat uit één schooldirectrice, Team Manager JGZ, één schoolarts, twee zorgprofessionals, één huisarts, één intern begeleider van een school en ikzelf.

 

Allereerst zullen alle ouders van de kinderen een brief ontvangen waarin ze geïnformeerd worden en toestemming moeten geven om hun kind deel te laten nemen aan de test. De testen worden vervolgens afgenomen door één van de combinatiefunctionarissen op de betreffende school. Tijdens de test wordt de lengte en het gewicht gemeten, daarna leggen de kinderen om de beurt het parcours af.

 

Nadat de test is afgenomen, zijn er data op verschillende niveaus: op individueel-, klassikaal en schoolniveau. Dit wordt in de app weergegeven in overzichtelijke grafieken en tabellen.

 

De individuele resultaten worden door de school teruggekoppeld naar de ouders. De intern begeleider van de school gaat de resultaten van alle kinderen analyseren. Wanneer een kind zowel op de MQ Scan als op de BMI opvallend scoort, worden de ouders en het kind uitgenodigd voor een consult bij de schoolarts. We willen dit zo laagdrempelig mogelijk houden. Tijdens het consult zullen ze de resultaten bespreken en achterhalen wat de oorzaken zijn. Zoals eerder aangegeven kan een slechte motoriek of een hoge BMI verschillende oorzaken hebben. De vervolgstappen kunnen dan dus erg uiteenlopend zijn. Wellicht zijn er problemen in de gezinssituatie, misschien beweegt het kind te weinig of is er sprake van een ongezond voedingspatroon? Het uitgangspunt is om samen met het kind en ouders te kijken naar oplossingen. Uiteraard is het voor ouders niet verplicht om gehoor te geven aan de uitnodiging en het advies.

 

Op klassikaal niveau is het erg waardevol om inzicht te verkrijgen in de motorische vaardigheden waar kinderen moeite mee hebben. Hebben kinderen bijvoorbeeld moeite met de koprol? Tijdens de gymles kan hier meer aandacht aan besteed worden.

 

De data op schoolniveau, die niet herleidbaar zijn naar het individu, bieden waardevolle inzichten voor onze gemeente. We kunnen ons gemeentelijk beleid aanscherpen door deze inzichten. Oók voor de school kunnen opvallende resultaten aanleiding zijn om hun beleid aan te passen. Wordt er bijvoorbeeld beter gescoord op de scholen waar een vakdocent LO de gymlessen verzorgt? Zijn er bepaalde wijken die significant slechter scoren? Deze informatie geeft ons input om het gemeentelijk beleid aan te scherpen.

Waar leggen jullie de focus binnen de hernieuwde aanpak?

Vroegtijdige signalering zodat beginnende problemen niet uit de hand lopen.

Welke doelen  hebben jullie gesteld met deze hernieuwde aanpak?

  • Meer kinderen met een gezond gewicht.
  • Meer kinderen met een goede motoriek.
  • Meer kinderen die genoeg bewegen.

Wat is de reden dat jullie hier specifieke de focus op leggen? 

Om overgewicht, een slechte motoriek en bewegingsarmoede te voorkomen moeten we alert zijn. Alleen preventie is niet voldoende om deze negatieve maatschappelijke ontwikkelingen te doen keren. Bovendien zijn sportieve en gezonde kinderen gelukkiger, worden ze minder gepest, minder buitengesloten en presteren ze beter op school.

vroegsignalering, motoriek, motorische vaardigheden

Wat lag de grootste uitdaging, mbt de nieuwe aanpak?

De aangescherpte privacywetgeving, de AVG. Wat erg belangrijk is, is dat gepersonaliseerde data beschermd worden. Vooral omdat het gaat om gevoelige gegevens van een kwetsbare doelgroep. Er moest goed afgestemd en gecommuniceerd worden wie inzicht krijgt in welke gegevens en voor welke doeleinden deze gegevens verzameld worden. Omdat wij te maken hebben met verschillende partijen die betrokken zijn rondom de testen, was het zaak om hier goede afspraken over te maken.

Mocht je collega’s in het land 3 tips geven, wanneer zij met hetzelfde onderwerp bezig zijn, welke tips zijn dit dan?

  1. Denk goed na over wat je graag wilt doen met de resultaten; wat wil je bereiken met de testen? Breng daarbij in kaart welke samenwerkingspartners van belang zijn in je aanpak en richt een werkgroep op.

 

  1. Begin met één school. Het vraagt een behoorlijke organisatie om dit goed neer te zetten. Je zult altijd tegen bepaalde zaken aanlopen. Evalueer met de werkgroep en rol het verder uit over andere scholen met de opgedane ervaring.

 

  1. Maak scholen enthousiast en creëer draagvlak binnen de school. De school, inclusief ouders, moeten op een positieve manier betrokken raken in het proces.

Wanneer blijkt dat het motorisch niveau van diverse kinderen achterop blijft, welke interventies gaan jullie dan inzetten?

Achterblijvers ontvangen dus een oproep met een uitnodiging voor een consult op school. De JGZ-medewerker kan vervolgens haar lijntjes uitzetten (in toestemming van ouders) naar bijvoorbeeld sportverenigingen, de Gebiedsteams of Zevenaar Fit. Zevenaar Fit bestaat uit zorgprofessionals (o.a. huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten en orthopedagogen) en overige instanties die zich inzetten om het aantal kinderen met overgewicht of obesitas te verminderen. Zij begeleiden hen, al dan niet in gezamenlijke programma’s, naar een gezonder gewicht.

 

Daarnaast zal ik met de school in gesprek gaan om de resultaten op schoolniveau te bespreken. We creëren extra sportaanbod door de inzet van de combinatiefunctionarissen, vooral op scholen die ‘slechter’ scoren. Daarnaast kunnen de resultaten aanleiding geven om structureel meer aandacht te besteden aan voeding en beweging op school. Ik zal altijd met de school afstemmen welke interventies zij vinden passen bij de school.

Als je vijf jaar vooruit mag kijken, waar staan jullie in Zevenaar idealiter met deze aanpak en de gezondheid van kinderen?

Op alle basisscholen in Zevenaar wordt jaarlijks de motorische ontwikkeling en de BMI van de leerlingen in kaart gebracht. Er is een goede samenwerking tussen partners als de JGZ, scholen, huisartsen, zorgprofessionals, verenigingen en gemeente waarin iedereen elkaar makkelijk weet te vinden.

 

Met deze jaarlijkse testen hopen wij grote stappen te maken naar een gezonder jeugd. Een jeugd die kansrijk en gezond kan opgroeien.

Wanneer blijkt dat het motorisch niveau van diverse kinderen achterop blijft, welke interventies gaan jullie dan inzetten?

Achterblijvers ontvangen dus een oproep met een uitnodiging voor een consult op school. De JGZ-medewerker kan vervolgens haar lijntjes uitzetten (in toestemming van ouders) naar bijvoorbeeld sportverenigingen, de Gebiedsteams of Zevenaar Fit. Zevenaar Fit bestaat uit zorgprofessionals (o.a. huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten en orthopedagogen) en overige instanties die zich inzetten om het aantal kinderen met overgewicht of obesitas te verminderen. Zij begeleiden hen, al dan niet in gezamenlijke programma’s, naar een gezonder gewicht.

 

Daarnaast zal ik met de school in gesprek gaan om de resultaten op schoolniveau te bespreken. We creëren extra sportaanbod door de inzet van de combinatiefunctionarissen, vooral op scholen die ‘slechter’ scoren. Daarnaast kunnen de resultaten aanleiding geven om structureel meer aandacht te besteden aan voeding en beweging op school. Ik zal altijd met de school afstemmen welke interventies zij vinden passen bij de school.









MQ is een initiatief van de mensen van SchoolJudo.nl en is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Almere. De MQ Scan is ontwikkeld en gevalideerd door de Vrije Universiteit van Amsterdam (VU) in samenwerking met de Haagse Hogeschool naar een ontwerp van het Athletic Skills Model (ASM)